Obilježavanje 33 godine od formiranja Prve romanijske pješadijske brigade – 057.gr

Povodom obilježavanja 33 godine od formiranja Prve romanijske pješadijske brigade, danas je u Sokocu služen parastos poginulim borcima u crkvi Svetog proroka Ilije, zatim položeni vijenci i cvijeće na Centralno-spomen obilježje, posjećena spomen-soba i upriličen ručak, kulturno-umjetnički program i obraćanje zvanica u parohijskom domu.

Prva romanijska pješadijska brigada u prethodnom Odbrambeno-otadžbinskom ratu imala je ogromnu i presudnu ulogu, ne samo u odbrani Sarajevsko-romanijske regije nego i u procesu stvaranja Republike Srpske, naglasio je zamjenik komandanta Prvog pješadijskog bataljona Prve romanijske pješadijske brigade Željko Popović.

• Borci ove brigade bili su praktično uvijek tamo gdje je bilo najpotrebnije i najteže. 30. juna 1991. godine kada je proglašena opšta mobilizacija zbog izbijanja ratnih sukoba u Sloveniji, 216. brdska brigada koja je bila stacionirana u Han Pijesku je bila prva organizacijsko formacijska struktura koja je pozvana i odazvala se na mobilizaciju. Daljom transformacijom 216. brdske brigade nedugo zatim, a nakon formiranja Vojske Republike Srpske, ona je preformirana u Prvu romanijsku pješadijsku brigadu koja je postala jedna od najčuvenijih jedinica Vojske Republike Srpske. U njenom sastavu su se nalazili obveznici sa područja Vlasenice, Sokoca, Han Pijeska, Rogatice i Pala. Uglavnom su to bili ljudi starosti od 30 do 35 godina. Svoj prvi borbeni zadatak brigada je izvršavala već u julu 1991. godine na obezbjeđenju aerodroma Mahovljani kod Banjaluke, da bi nešto kasnije 6. novembra 1991. godine oko 300 boraca ove brigade učestvovalo u oslobođenju Vukovara. Tu nažalost brigada bilježi prve gubitke, jedan poginuli i više teže i lakše povrjeđenih, istakao je Popović.

Borci su početak rata u BiH dočekali apsolutno spremni, a brigada je bila popunjena tehnikom i ljudstvom, sa već postojećim borbenim iskustvom koje je imala. Najbitnija uloga ove brigade je bila u odbrani Sarajevsko-romanijske regije.

• Po meni je odbrana Sarajevsko-romanijske regije jedan od najtežih zadataka Vojske Republike Srpske, a samim tim Sarajevsko-romanijskog korpusa i Prve romanijske pješadijske brigade. Za odbranu te regije živote je dalo 4.210 pripadnika Sarajevsko-romanijskog korpusa Vojske Republike Srpske. Dolazimo do zaključka da je svaki peti vojnik dao život za odbranu ove regije. Sokolac je u prethodnom Odbrambeno-otadžbinskom ratu dao 287 pripadnika za odbranu i slobodu Republike Srpske. Naša sveta obaveza i dužnost je da se sjećamo tih ljudi, da evociramo uspomene na njih i da obilazimo njihova grobna mjesta. Dok god oni žive u našim i sjećanjima naših potomaka, živjeće i Republika Srpska. Iz tog razloga treba da učinimo sve da se njihova žrtva ne zaboravi, u suprotnom bi to bio najveći grijeh i nas i budućih generacija. I neka je vječna slava i hvala svim našim saborcima, naglasio je Popović.

Prva romanijska pješadijska brigada je za svoju hrabrost i čojstvo odlikovana Ordenom Petra Mrkonjića.

• Nekada je Prva romanijska brigada imala devet bataljona, blizu 10.000 vojnika. Gdje god je ona držala položaje mi ni jednog milimetra nismo izgubili. Ono što je veoma bitno za našu brigadu je da ne postoje ratni zločini. Mi smo samo branili svoj prostor i svoju teritoriju. Ono što je danas teško na obilježavanju ovog dana je to što među nama nema 4.000 ljudi, sa sarajevsko-romanijskog ratišta, koji su dali svoje živote. Iz tih razloga nama ostaje obaveza da vodimo računa o njihovim porodicama i Republici Srpskoj. Ako su oni položili svoje živote za Republiku Srpsku, od nas se samo očekuje da malo pomognemo da ona opstaje, postoji i da može da živi, a to predstavlja i zavjet ovih žrtava, konstatovao je izaslanik srpskog člana Predsjedništva BiH Boško Tomić.

Obilježavanju dana Prve romanijske pješadijske brigade, prisustvovao je i predsjednik Skupštine Organizacije starješina Vojske Republike Srpske Blagoje Kovačević.

• Danas obilježavamo godišnjicu mobilisanja 216. brdske brigade Jugoslovenske narodne armije, koja je odlaskom JNA sa prostora BiH, preimenovana u Prvu romanijsku pješadijsku brigadu. Slavna je istorija ove brigade i ona je bila jedna od prvih mobilisanih u BiH, s namjerom da se uputi u ispomoć jedinicama JNA u Sloveniji, pa u Hrvatskoj, gdje je 1991. godine imala jednu svoju malu jedinicu koja je učestvovala na prostorima istočne Slavonije. Nakon povratka iz istočne Slavonije, brigada je objedinjena na prostorima opština iz kojih su bili bataljoni od kojih je ova brigada bila sastavljena. Kao takva dočekala je početak ratnih zbivanja u dolini rijeke Drine, najprije angažovana na prostoru oko Ustiprače i Višegrada, a kasnije je prebačena na prostor Sarajevskog bojišta. Od maja 1992. godine brigada je učestvovala u oslobođenju Grbavice i puta preko Trebevića, između Lukavice i Pala. Kasnije je porasla do impozantne cifre od 6.000 boraca i učestvovala u svim ozbiljnijim operacijama koje je izvodio Sarajevsko-romanijski korpus. Svoje vojevanje završila je na Nišićkoj visoravni kao cjelokupna jedinica u odbrani prostora od sela Krivajevića do Srednjeg, rekao je Kovačević.

Pripadnik Prve romanijske brigade i starješina u Prvom bataljonu Milovan Knežević, došao je na obilježavanje 33. godišnjice kako bi odao poštu nastradalim drugovima, ali i posjetio one koji su još živi.

• Mi smo tada bili pripadnici 216. brigade koje se kasnije nastavila kao Prva romanijska brigada. Bilo je to onih godina kada je u bivšoj Jugoslaviji zavladao rat, tada je ta 216. brigada imala i pripadnike druge nacionalnosti, muslimanske, koji su 30. juna 1991. godine napustili tu jedinicu. Odložili su oružje i opremu, tako da smo mi ostali tada među prvim srpskim jedinicama. Mi smo nastavili put braneći prostore Republike Srpske. Nažalost, dolaskom Dejtona izgubljene su te teritorije koje smo mi držali. Kada se prisjećamo ratnih dana osjećamo jednu veliku težinu, jer se sjećamo svih  momaka koji su izgubili živote, onu vrijednost koja je daleko najjača, i koji su ugradili svoje kosti u temelje Republike Srpske. A sa druge strane poslije tih 30 godina drago nam je da se srećemo sa drugovima, sa kojima smo dijelili teške dane i trenutke, u ovim mirnodopskim uslovima, da osjetimo ovaj mir i slobodu. Ponosan sam što vidim i prepoznajem svoje stare drugare iako smo se svi pomalo promijenili, naglasio je Knežević.

Miro Pejić sa Nišićke Visoravni u brigadi je bio od septembra 1994. pa sve do kraja rata i demobilizacije.

• Bilo je to teško vrijeme neprestanih borbi, ta posljednja godina rata. Onda je došao nesretni Dejton i seoba naroda sa tog područja. Sada kad vidim ove ratne drugove, mnoge od njih ne mogu ni da prepoznam, ali je dobro što nas još ima živih da njegujemo tradiciju sastajanja i poštovanja tog našeg truda i žrtava koje smo dali za Republiku Srpsku i njenu slobodu. Svaka borba je teška na svoj način, ali mislim da su 15. i 16. juna 1995. bile najteže borbe i tada je najviše ljudi poginulo, kategoričan je Pejić.

U proteklom Odbrambeno-otadžbinskom ratu kroz redove Prve romanijske pješadijske brigade prošlo je 15.000 boraca, od kojih je 378 svoje živote položilo za Republiku Srpsku, a ranjeno je njih 1.160.